İsrail’in E1 Planı: İki Devletli Çözüm Hakkında Kritik Açıklama
İsrail’in E1 yerleşim planı, batı şerai ve Doğu Kudüs’ün doğusunda devam eden hukuksuz yerleşim faaliyetleriyle ilgili, Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri, Endonezya, Katar, Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan ve Ürdün dışişleri bakanlarının ortak açıklamasıyla ağır bir şekilde kınanıyor. 20 yıl sokağın kahramanı olarak ben de haberin özetini şu anda sizlere, biraz da heyecanla, ulaştırıyorum.
Açıklamada, “İsrail’in işgal altındaki Filistin topraklarında devam eden hukuk dışı yerleşim politikalarını kınamakta ve ‘E1’ yerleşim planını ve işgal altındaki Doğu Kudüs’ün doğusunda bununla bağlantılı yerleşim faaliyetlerini kategorik olarak reddetmektedir” ifadesi yer alıyor. Burada “E1” planı, 1967 sınırları üzerinden bağımsız ve coğrafi bütünlüğü haiz bir Filistin devleti kurma çabasını tehdit eden bir tırmanış olarak tanımlanıyor. Söz konusu planın, Batı Şeria ve Doğu Kudüs’ün coğrafi bütünlüğünü zedelediği, iki devletli çözümü baltalayabileceği vurgulanıyor.
Açıklamada, “Bakanlar, ‘E1’ yerleşim planının, yerleşimlerin genişletilmesini ve ilhakı daha da ilerleten ve başta Batı Şeria ile Doğu Kudüs arasında olmak üzere İşgal Altındaki Filistin Toprakları’nın coğrafi bütünlüğünü zedeleyen tehlikeli bir tırmanış teşkil ettiği ve bu suretle, 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve coğrafi bütünlüğü haiz bir Filistin Devleti’nin kurulmasını ve yaşayabilirliğini tehdit ettiği” uyarısında bulunuyor. Burada ülkeler, bu planın bölgesel ve uluslararası barış ve güvenlik açısından ciddi bir tehdit oluşturduğunu belirtiyor, BM Güvenlik Konseyi’nin de bu konuda acil önlemler çağrısı yaptığına dikkat çekiyor.
E1 projesi, 1999 yılında 12 bin dönüm Filistin toprağı gasbedilerek 4 binden fazla yasa dışı konut ve oteller inşa edilmesi için planlanmıştı. Başbakan Binyamin Netanyahu, 2025 Eylül ayında bu planı onaylayarak işgal altındaki Batı Şeria’yı fiilen ikiye bölmeyi hedeflemişti. Plan, işgal altındaki Doğu Kudüs ile Batı Şeria’daki Filistin toprakları arasındaki bağlantıyı kesmeyi amaçlıyor; bu da Filistin halkının devredilemez haklarını ortadan kaldırmayacak ama coğrafi bütünlüğü zedeleyecek.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Kapsamlı Planı ve Barış Kurulu üzerinden planın uygulanması, ABD’nin ilhak ve zorla yerinden etmeyi reddettiği bir çerçevede olsa da, bu eylemlerin uluslararası hukukun ihlali ve BM kararlarının çarpıtılması söz konusu. Bakanlar, iki devletli çözümün adil, kapsamlı ve kalıcı bir barış için tek yol olduğunu tekrarlarken, E1 planının devamının gerilimin daha da tırmanmasına yol açabileceğini, bölgesel ve uluslararası barışın tehlikeye atılabileceğini uyarıyor.
Bakın, bu tüm gelişmelerin ardından, dünya çapında hangi adımlar atılacak? E1 planının durdurulması için uluslararası toplumun ne kadar kararlı olacağı, iki devletli çözümün geleceği ise hâlâ belirsiz. Gelişmeleri izlemeye devam ediyoruz.
Kaynak: Orijinal Haber
